1404/09/02
|
آموزشی
تعادل روان و جسم در زندگی روزمره، نگاهی تلفیقی با تأکید بر کودکان و نوجوانان
انسان در تعادل است وقتی ذهن آرام، بدن پرانرژی و احساساتش متعادل باشند.
سلامتی فقط نبود بیماری نیست؛ حالتی است که در آن جسم، روان و احساس در هماهنگیاند. انسان در تعادل است وقتی ذهن آرام، بدن پرانرژی و احساساتش متعادل باشند. در فصول سرد و روزهای پرمشغلهی زندگی امروز، این تعادل بهویژه در کودکان و نوجوانان بهآسانی برهم میخورد. ترکیب دیدگاههای طب ایرانی و نوین، راهی ارزشمند برای حفظ این هماهنگی در زندگی روزمره است.
تعادل در نگاه طب ایرانی
در طب ایرانی، سلامت نتیجهی هماهنگی بین اخلاط چهارگانه و تعادل میان گرمی و سردی، خشکی و تری است. هیجانات روحی مانند ترس، خشم یا غم میتوانند این تعادل را مختل کنند و به بروز علائمی در بدن منجر شوند؛ از بیخوابی و کماشتهایی گرفته تا دردهای گوارشی یا سردرد.
برای بازگرداندن تعادل، طب ایرانی بر تعدیل تغذیه، اصلاح سبک زندگی و آرامسازی ذهن از طریق خواب کافی، تنفس آرام و ارتباط محبتآمیز در خانواده تأکید دارد.
نگاه طب نوین به ارتباط ذهن و بدن
در پزشکی نوین، ثابت شده که استرس و احساسات منفی مستقیماً بر سیستم ایمنی، غدد و هورمونها تأثیر میگذارند. اضطراب مزمن در کودکان ممکن است به مشکلات خواب، پرخوری یا کاهش تمرکز منجر شود.
فعالیتهای بدنی منظم، خواب کافی و تغذیه متعادل از عوامل اصلی حفظ تعادل روان و جسم شناخته میشوند.
کودکان و نوجوانان؛ آینهی حساس تعادل
کودکان و نوجوانان بسیار بیشتر از بزرگسالان تحت تأثیر شرایط روحی خانواده قرار میگیرند. خستگی، بیقراری، پرخوری یا بیاشتهایی در آنها میتواند نشانهای از عدم تعادل باشد.
در طب ایرانی، بازی و شادی از عوامل ضروری سلامت کودک شمرده شدهاند؛ بازی نه تنها باعث تحرک بدنی میشود بلکه هیجانات را تخلیه و ذهن را آرام میکند.
در طب نوین نیز ثابت شده که تعامل مثبت خانوادگی و ارتباط عاطفی امن، نقش مهمی در رشد عصبی و هورمونی سالم دارد.
تغذیه و تعادل ذهن و بدن
تغذیه سالم پایهی اصلی حفظ تعادل است. در روزهای سرد، غذاهای معتدل با رطوبت مناسب مثل سوپ سبزیجات، خوراک عدس با کمی روغن زیتون یا آشهای سبک پیشنهاد میشود.
کودکان نیاز به وعدههای منظم و میانوعدههای مغذی دارند تا قند خونشان ثابت بماند؛ زیرا افت قند خون میتواند موجب تحریکپذیری یا بیحوصلگی شود.
در طب نوین نیز ویتامینهای گروه (B)، منیزیم و امگا3 برای حفظ آرامش و تمرکز توصیه میشوند.
خواب، ریتم طلایی تعادل
کمخوابی از مهمترین دشمنان تعادل است. در طب ایرانی، خواب باکیفیت پس از غروب و قبل از نیمهشب، زمان طبیعی ترمیم بدن و آرامش روان دانسته میشود.
در کودکان و نوجوانان، خواب ناکافی میتواند موجب بیقراری، ضعف حافظه و افت تحصیلی شود.
خاموش کردن وسایل دیجیتال پیش از خواب، حمام آرامبخش با آب ولرم، و مصرف شام سبک از توصیههای مشترک دو طب است.
خانواده؛ بستر اصلی آرامش
محیط خانواده، نخستین و مهمترین عامل تعادل روانی کودک است. گفتوگو، محبت بیقید و شرط، و وقتگذرانی مشترک با کودک، سیستم عصبی او را در حالت آرام نگه میدارد.
در طب ایرانی، تأکید میشود که «دل آرام، بدن آرام میسازد» و علم امروز این جمله را تأیید میکند.
جمعبندی
تعادل میان جسم و روان در واقع نتیجهی انتخابهای کوچک اما روزانه است: غذایی متعادل، خوابی آرام، لحظهای لبخند، و دل آرام در میان خانواده. و والدینی که خود آرام و آگاهاند، فرزندانی سالمتر، شادتر و متعادلتر خواهند داشت.
تهیه و تدوین:
دکتر معصومه رضاپور – پزشک و متخصص طب ایرانی
دکتر مرتضی علیجانپور – فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان